Tarih: 4 Nisan 2013 | Kategori: Güncel
Merkezi yönetim bütçesi ile ilgili kısa bir araştırma yaptım. İlgili istatistiklere Maliye Bakanlığı'na bağlı "Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü"nün internet sitesinden erişilebiliyor. Buradaki verileri kullanarak üç tane grafik çizdirdim. Benim anladığım kadarıyla merkezi yönetim bütçesi hükümetin kullanabileceği bütçeyi ifade ediyor. Yerel idarelerin ve sosyal güvenlik kurumlarının bütçelerini kapsamıyor. Bütçeye dahil olan kurum ve idareler aşağıdaki üç başlık altında inceleniyor.

1. Genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri. *
2. Özel bütçeli idareler. *
3. Düzenleyici ve denetleyici kurumlar. *

Başlıkların sağındaki bağlantılardan ayrıntılı listelere ulaşabilirsiniz.

Merkezi Yönetim Bütçesi

İlk grafik gelir ve gider miktarlarını gösteriyor. 2000 ve 2012 yılları arasında giderler daima gelirlerden fazla olmuş. Bu durum ne kadar sürdürülebilir bilmiyorum, gelir/gider oranının saçma sapan bir yere ıraksamıyor oluşuyla kendimizi teselli mi etmeliyiz ondan da emin değilim. 2012 yılı için açıklanan veriler nihai değil ama gelir 332 milyar TL, gider 360 milyar TL.

Merkezi Yönetim Bütçe Açığı

İkinci grafik bütçe açığını gösteriyor. Ekonomik krizlerin (2001, 2008) bütçe dengesini ciddi ölçüde etkilediğini görüyoruz. 2012 geçici verilerinde bütçe açığı 29 milyar TL seviyesinde.

Merkezi Yönetim Faiz Dışı Fazla

Son grafik faiz dışı fazlayı gösteriyor. Faiz giderlerini gider kalemleri arasından çıkarırsak faiz dışı bütçe dengesi verilerine ulaşıyoruz. Örneğin 2012 yılı giderlerine 48 milyar TL'lik faiz giderlerini dahil etmediğimizde ortaya 19 milyar TL'lik faiz dışı fazla çıkıyor.

2013 bütçesinde 370 milyar TL gelir, 404 milyar TL gider öngörülüyor. Bu durumda bütçe açığı 34 milyar TL oluyor. Öngörülen faiz gideri 53 milyar TL olduğundan faiz dışı fazlanın 19 milyar TL olması bekleniyor.

EK (6 Mayıs 2014):

2009 yılında bütçe dengesinin ciddi bir şekilde bozulduğunu görüyoruz. Bunun sebebi 2008'de ABD'de başlayan ve dünyaya yayılan mortgage kaynaklı krizin etkilerinin biraz gecikmeli olarak ortaya çıkması. Süreç içinde işsizliğin artması ve şirket bilançolarının bozulmasıyla devletin dolaysız vergi gelirlerindeki artış yavaşlıyor. Herkes harcamalarını kısmaya başlayınca dolaylı vergiler de aynı şekilde yavaşlıyor. Giderlerde ise "hazine yardımları" kaleminde ciddi bir artış gözüküyor. Bu yardımların ayrıntısını bilmiyorum ama büyük olasılıkla hükümetin krize karşı aldığı önlemlerin etkisiyle hızlı yükseliyor. 2009 yılında yerel seçimler yapılmıştı ama siyasi partilere yapılan hazine yardımı miktarı 500 milyon TL'nin altında olduğu için istatistikler içindeki payı bir hayli düşük. Seçimlerin en azından bu kalemde genel görünümü etkilemeyeceğini söyleyebiliriz.






Site içi arama:




Anasayfa | Güncel | Sayısal Tasarım | Formula 1 | Snooker | Bilgisayar-İnternet | Havadan Sudan | Blog Hakkında
İletişim | Tüm Yazılar
Tasarım: Ahmet Kakacak